काठमाण्डौ । लगानी बोर्ड नेपालमा १७ खर्ब ६१ अर्ब रुपैयाँ बराबरका ५५ वटा ठूला परियोजना प्रस्ताव दर्ता भएका छन् । बोर्डको तथ्यांक अनुसार सबैभन्दा धेरै लगानी प्रस्ताव ऊर्जा क्षेत्रमा आएका छन् । ऊर्जा क्षेत्रमा मात्रै ४० वटा आयोजनाका लागि करिब १३ खर्ब ३३ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको लगानी प्रस्ताव गरिएको छ ।
त्यसैगरी उत्पादन क्षेत्रमा ९ वटा आयोजना प्रस्ताव भएका छन्, जसको प्रस्तावित लगानी करिब २ खर्ब ३३ अर्ब रुपैयाँ छ । पूर्वाधार क्षेत्रमा १ आयोजना र लगानी करिब ६४ अर्ब रुपैयाँ छ । पर्यटन क्षेत्रमा २ आयोजनाको करिब ७१ अर्ब रुपैयाँ लगानी छ भने र युटिलिटी क्षेत्रमा ३ आयोजनाको करिब ६ अर्ब रुपैयाँ बराबरको लगानी प्रस्ताव आएको लगानी बोर्डले जनाएको छ । हालसम्म १७ खर्ब ६१ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीका परियोजना प्रस्ताव लगानी बोर्डमा पुगेका छन् ।
प्रणाली सुधार र तत्काल देखिने कामलाई सँगै अघि बढाउने प्रयास भइरहेको बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीले बताए । उनले मुख्य तीन काम आफ्नो विशेष प्राथमिकतामा रहेको समेत उल्लेख गरे । ‘४० वर्षदेखि छलफलमै सीमित रहेको कृषि मल कारखाना अब ठोस रूपमा अघि बढाउन मिहिनेत भइरहेको छ,’ उनले भने । यसका लागि अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरू लगानी गर्न इच्छुक देखिएका छन् ।
त्यसैगरी सुक्खायाममा बिजुली अभाव टार्न र वर्षायाममा बाढी नियन्त्रण गर्न जलाशययुक्त जलविद्युत आयोजनालाई प्राथमिकतामा राखेर काम भइरहेको सीईओ ज्ञवालीको भनाइ छ । ‘विशेषगरी सेती आयोजनालाई कार्यान्वयनमा लैजान आन्तरिक रुपमा द्रुत तयार भइरहेको छ,’ उनले भने । यस्ता आयोजनाबाट सिँचाइमा समेत ठूलो राहत पुग्नेछ ।
बोर्डले रोजगारी सिर्जनाका लागि सूचना प्रविधि पार्कलाई अघि बढाउन आवश्यक पहल गरिरहेको छ । विशेषगरी युवा र प्रविधिमा जोडिएको ठूलो युवालाई जोड्न पनि यो आयोजना महत्वपूर्ण रहेको उनको भनाइ छ । ‘त्यसको साथै भविष्यको ऊर्जाका रूपमा हरित हाइड्रोजनमा ध्यान केन्द्रित गरिएको छ,’ ज्ञवालीले भने ।
नेपाललाई लगानीका लागि क्षेत्रीय रूपमा प्रतिस्पर्धी बनाउन कानुनी संरचना र प्रक्रियागत रुपमा काम गर्ने प्रक्रिया छिटो र सरल बनाउनैपर्ने आवश्यकता रहेकोमा उनले जोड दिए । यसका लागि सरकारी कर्मचारी र बाहिरका विज्ञको संयोजनमा लगानीकर्तालाई छिटो सेवा दिने संयन्त्र तयार पार्ने योजना तयार गरिरहेको जानकारी दिए । यसले आउँदा दिनमा लगानी गर्न चाहने लगानीकर्तालाई प्रोत्साहन गर्नुको साथै आकर्षित गर्न भूमिका खेल्नेछ ।
सिईओ ज्ञवालीले १६ औं पञ्चवर्षीय योजनामा ५ वर्षमा १११ खर्ब रूपैयाँको लगानी लक्ष्य राखे पनि लक्ष्य अनुसारको लगानी हुन नसकेको बताए । अहिले वार्षिक १० देखि १२ खर्ब रूपैयाँको वार्षिक लगानी अपुग देखिएको उल्लेख गरे । यसकारण पनि लगानी आकर्षित गर्नको लागि सबै पक्ष लाग्नुपर्नेमा उनले जोड दिए ।
Discussion about this post