काठमाण्डौ । चैत्र मसान्तसम्म सरकारले राज्य सञ्चालनका लागि लिएको कूल सार्वजनिक ऋण २६ खर्ब ६७ अर्ब पुगेको छ । गत साउनदेखि चैत्रसम्म १३ खर्ब १ अर्ब ९४ करोड आन्तरिक र १३ खर्ब ६५ अर्ब ३२ करोड वाह्य ऋण लिएको पुगेको महालेखा नियन्त्रक कार्यालयको तथ्यांकले देखाउँछ ।
चालु आर्थिक वर्ष २०८१÷८२ को चैत मसान्तसम्म सरकारले ३ खर्ब ६६ अर्ब ९ करोड रुपैयाँ बराबर सार्वजनिक ऋण लिएको छ । यो ऋण समेत कूल ऋणको भार २६ खर्ब ६७ अर्ब रुपैयाँ पुगेको हो । यो सरकारले लिएको ऋणबाहेक विनिमय दरमा आएको परिवर्तनका कारण पनि मुलुकलाई ७० अर्ब ९ करोड रुपैयाँ बराबर भार थपिन पुगेको छ ।
लक्ष्य अनुसार राजस्व नउठ्दा सरकार ऋण लिन वाध्य भएको अवस्था स्पष्ट देखिएको छ । महालेखा नियन्त्रक कार्यालयको तथ्यांक अनुसार चैत मसान्तसम्म सरकारले लक्ष्यको ५८.५८ प्रतिशतमात्र राजस्व उठाउन सकेको छ । यस वर्ष १४ खर्ब १९ अर्ब राजस्व उठाउने लक्ष्य रहेकोमा चैत्र अन्तिमसम्म ८ खर्ब ३१ अर्ब रुपैयाँ राजस्व उठेको हो ।
यस अवधिमा सार्वजनिक खर्च भने ९ खर्ब ९८ अर्ब ५२ करोड पुगेको छ । यसरी राजस्व र खर्चबीच १ खर्ब ४३ अर्ब बराबर अन्तर देखिन्छ । जसलाई पुरा गर्न सरकारले आन्तरिक तथा वाह्य ऋण लिनुपर्ने अवस्था आएको सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयले जनाएको छ ।
चैत मसान्तसम्म सरकारले पौने ४ खर्ब ऋण उठाएको छ । सोही अवधिमा २ खर्ब रुपैयाँ ऋण भने भुक्तानी समेत गरेको छ । यसबीचमा ७० अर्ब रुपैयाँ विनिमय दरको उतारचढावले घाटा देखिँदा खुद सार्वजनिक ऋण ९ महिनामा २ खर्ब ३३ अर्ब १७ करोड रुपैयाँले बढेको छ ।
नेपालको कुल सार्वजनिक ऋण कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) को ४६.७५ प्रतिशत हाराहारी हो । यस वर्ष एसडीआर को विनिमय दरमा आएको वृद्धिले ऋण दायित्व थप भएको देखिन्छ । चालु आर्थिक वर्ष सरकारले साढे ५ खर्ब ऋण लिने लक्ष्य राखेको छ ।
कुल ५ खर्ब ४७ अर्ब रुपैयाँ ऋण उठाउने लक्ष्य अर्थ मन्त्रालयको छ । जसमा आन्तरिक ऋण ३ खर्ब ३० अर्ब र वाह्य ऋण २ खर्ब १७ अर्ब छ । चैतसम्म ३ खर्ब ६६ अर्ब ९ करोड उठाइएको छ । जुन वार्षिक लक्ष्यको ६६.९३ प्रतिशत हो ।
चैतसम्म आन्तरिक ऋण २ खर्ब ९१ अर्ब १४ करोड उठाइएको छ । जुन लक्ष्यको ८८.२२ प्रतिशत हो । वाह्य ऋण ७४ अर्ब ९५ करोड उठेको छ । जुन लक्ष्यको ३४.५४ प्रतिशत रहेको कार्यालयले जनाएको छ ।
Discussion about this post