काठमाण्डौ । चालु आर्थिक वर्षको पाँच महिना सम्ममा सार्वजनिक ऋण १ खर्ब १४ अर्ब ४८ करोड रुपैयाँ थपिएको छ । योसँगै कुल सार्वजनिक ऋणको आकार २७ खर्ब ८८ अर्ब ५३ करोड पुगेको छ ।
सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयले सार्वजनिक गरेको तथ्यांक अनुसार यो मंसिरसम्ममा आन्तरिक र बाह्य गरी सरकारले १ खर्ब ७५ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ ऋण प्राप्त गरेको छ । यही अवधिमा सरकारले आन्तरिक र बाह्य ऋणको साँवा र ब्याज भुक्तानीमा १ खर्ब ६७ अर्ब एक करोड रुपैयाँ खर्च गरेको छ ।
कार्यालयका अनुसार पछिल्लो महिनामा अमेरिकी डलरको विनिमयदरमा भएको वृद्धिले नेपाली मुद्रामा तिर्नुपर्ने ऋण दायित्व थप भएको छ । कार्यालयका अनुसार मंसिरसम्म आन्तरिक ऋण १२ खर्ब ६८ अर्ब र बाह्य ऋण १४ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । यो ऋण कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ४५.६६ प्रतिशत हो ।
कुल सार्वजनिक ऋणमध्ये वैदेशिक ऋणको हिस्सा ५३.३२ प्रतिशत र आन्तरिक ऋणको हिस्सा ४६.६८ प्रतिशत रहेको छ । यस्तै, जीडीपीसँग तुलना गर्दा आन्तरिक ऋणको दायित्व २१.३१ र बाह्य ऋणको दायित्व २४.३५ पुगेको छ ।
सरकारले चालु आर्थिक वर्षको बजेटमा ५ खर्ब ९५ अर्ब रुपैयाँ सार्वजनिक ऋण परिचलन गर्ने लक्ष्य राखेको थियो । यो लक्ष्यअनुसार मसिरसम्म १ खर्ब ७५ अर्ब १२ करोड प्राप्त भएको छ । यसमध्ये आन्तरिक १ खर्ब ४७ अर्ब ६६ करोड र बाह्य २७ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ रहेको छ । मंसिरसम्म वार्षिक लक्ष्यको ऋण प्राप्ति २९.४० प्रतिशत पुगेको छ ।
कार्यालयका अनुसार सरकारले आन्तरिक ऋण लक्ष्यको ४०.७९ र बाह्य ऋण ११.७५ प्रतिशत मात्र प्राप्त भएको छ । यस्तै मंसिरसम्म प्राप्त गरेको कुल ऋणमा आन्तरिकको हिस्सा ८४.३२ र बाह्यको हिस्सा १५.५८ प्रतिशत पुगेको छ ।
चालु बजेटमा सरकारले ऋण सेवा खर्चमा ४ खर्ब ११ अर्ब रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको छ । यसमध्ये वर्षका पाँच महिनासम्ममा १ खर्ब ६७ अर्ब १ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गरेको छ । कार्यालयका अनुसार आन्तरिक ऋणमध्ये मंसिरसम्ममा १ खर्ब ३७ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ भुक्तानी गरिएको छ । यसमा साँवा भुक्तानी १ खर्ब १४ अर्ब २६ करोड र ब्याज भुक्तानी २३ अर्ब ४२ करोड रहेको छ ।
यसैगरी, मंसिरसम्ममा २९ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ बाह्य ऋण तिरिएको छ । यसमा साँवा भुक्तानी २४ अर्ब ४ करोड हो भने ब्याज भुक्तानी ५ अर्ब २८ करोड हो । मंसिरसम्ममा आन्तरिक र बाह्य दुवै गरेर सरकारले साँवा भुक्तानी १ खर्ब ३८ अर्ब ३० करोड र ब्याज भुक्तानी २८ अर्ब ७० करोड गरेको छ ।
विश्वका अन्य मुलुकहरुलाई हेर्दा नेपालले लिएको ऋणको आकार जिडिपीसँग तुलना गर्दा धेरै होइन । तर, लिएको ऋणको सदुपयोग नभएको आरोप लाग्दै आएको छ । ऋण लिएर त्यसको दुरुपयोग भए आगामी दिनमा यसले ठूलो प्रभाव पार्नेछ ।
Discussion about this post