काठमान्डौ, चैत्र १२ः पछिल्लो समय नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) परिसूचकले सामान्य करेक्सनसहित लगातार उकालो लागेको छ । फागुन २१ गते सम्पन्न निर्वाचन भन्दा अगाडि दुई हजार ७१२ अंकमा रहेको नेप्से सूचक निर्वाचन पश्चात २३८ अंकले बढेर आज बिहिबार बजार बन्द हुँदा दुई हजार ९५० दशमलव १६ को विन्दुमा कायम भएको छ । यसले लगानीकर्तामा उत्साह थपेको छ भने बजारप्रति नयाँ चासो पनि बढाएको छ ।
विगतको निर्वाचन पछाडिको समयमा पनि नेप्से सूचकमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने गरेको भएता पनि यसपालिको चुनाव र खासमा चुनावको परिणामको प्रतिक्रियास्वरुप नेप्से सूचक अझ माथी जाने आंकलन गरिएको छ ।
निर्वाचनको नतिजाले पुस्तान्तरणसहितको नयाँ दललाई बलियो सरकार गठन गर्नसक्ने गरि दिएको जनादेशले अर्थतन्त्रको अन्य क्षेत्रसँगै पूजीबजरमा पनि नयाँ आशावादीता देखा परेको छ । जसले गर्दा नेप्सेमा टेक्निकल विश्लेषण व्याख्या गर्ननसक्ने स्तरको प्रभाव पर्नसक्ने देखिन्छ ।भोली शुक्रबार बालेन्द्र शाहले नयाँ प्रधानमन्त्रिका रुपमा सफ ग्रहण गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । तर यसको प्रतिक्रिया पूजी बजारले कसरी देला भन्ने हेर्न चाँही आइतबारसम्म कुर्नु पर्ने छ । सरकार गठनपछि पनि नेप्सेमा देखिएकोे बुलिस प्रवृति जारी रहन्छ ? वा अब नेप्सेमा बियरिस प्रवृति शुरु हुन्छ ? जस्ता प्रश्नहरुमा आम लगानीकर्ताको चासो रहेको पाइन्छ । के नेप्से सूचक छिट्टै तीन हजार बिन्दु पार गरेर माथी जान्छ त ? यसकालागी यहाँ केही तथ्यहरुको विश्लेषण गरिएको छ ।
नेप्सेमा देखिएको पछिल्लो बृद्धिका पछाडि विभिन्न आर्थिक तथा मनोवैज्ञानिक कारणहरू रहेका छन् ।
१. व्याज दरमा कमि र तरलता सुधार
जसमध्ये बैंक तथा वित्तीय संस्थाले प्रणालीमा प्रशस्त तरलताको भएसँगै निक्षेप तथा कर्जाको ब्याजदर घटाउँदै लग्नुलाई एक प्रमुख कारण मान्न सकिन्छ । कम ब्याजदर र सहजै कर्जाको प्राप्तीले लगानीकर्ताहरु सेयर बजारमा आकर्षित भएका छन् ।
२. निर्वाचनको प्रभाव
भर्खरै सम्पन्न निर्वाचनमा खर्च गरिएको वैध अवैध धनरशी साना तथा मध्यम र नयाँ लगानीकर्तामार्फत पूँजी बजारमा प्रवेश हुँदा माग वृद्धि हुनगई नेप्से सूचकमा सकारात्मक प्रभाव परेको देखिन्छ । पहिले पहिलेका निर्वाचन पश्चात पनि नेप्से सूचकमा सकारात्मक प्रभाव परेको देखिन्छ ।
३. लगानीकर्ताको मनोबल वृद्धि
अहिलेको बजारमा देखिएको सकारात्मक प्रभाव पछाडीको अर्को महत्वपूर्ण प्रभाव भनेको लगानीकर्ताको मनोबलमा आएको वृद्धि हो । खासगरी निर्वाचनको परिणामले राजनीतिक स्थिरता र एक बलियो तथा जुजारु सरकार गठनहुने सुनिश्चितता भएसँगै पुजीबजार र समग्र अर्थतन्त्रमै आशावादीतको सञ्चार भएसँगै यसले लगानीकर्ताको मनोबल बढाएको देखिन्छ । बढ्दो आशावदीता सञ्चार भएसँगै बजार नयाँ लगानीकर्ताहरू पनि प्रवेश गर्न थालेका छन् ।
४. नीतिगत सुधारको अपेक्षा
निर्वान पछि आउने नयाँ सरकार र नेपाल राष्ट्र बैंक बाट आउने सम्भावित नीतिगत सहजताले पनि बजार वृद्धिका लागि सकारात्मक संकेत दिएको छ ।
दिगो हुन्छ त नेप्सेको वृद्धि ?
आजको दिनमा नेप्से मनोबैज्ञानिक अवरोधको बिन्दु मानिने बिन्दु तीन हजारको बिन्दु भन्दा अलि तलबाट करेक्सन भएको छ । यसबाट नेप्सेमा ठूलै करेक्सन भएर अझ तल झर्ने हो कि भन्ने शंका उत्पन्न भएको छ । तर वर्तमान तथ्य र तथ्याङ्क हेर्दा नेप्सेको वृद्धि दिगो हुने केही महत्वपूण संकेतहरु देखा परेका छन् ।
क) बीचमा देखिएको करेक्सनः
अहिले नेप्सेमा वृद्धि हुँदा बजारमा बीच–बीचमा देखिएका साना गिरावट लाई प्राविधिक रूपमा स्वस्थ मानिन्छ। यस्तो करेक्सनले बजारलाई अत्यधिक उतारचढाव हुनबाट जोगाउँछ र दीर्घकालीन स्थायित्व दिन सहयोग गर्छ।
ख) बैंकिङ्ग क्षेत्रको विद्धिः
लामो समय देखि उल्लेख्य रुपमा वृद्धि हुन नसकेको वैंकिङ्ग सूचकमा पछिल्लो समयमा देखिएको वृद्धिले सकारात्मक संकेत गरेको छ । खासगरी सेयरबजारमा बैकिङ्ग क्षेत्रले ओगटेको कूल बजारको हिस्सा र विगतको अनुभवले पनि बैंकिङ्ग क्षेत्रले नेतृत्व गर्दा नेप्से धेरै माथी जानसक्ने र दिगो हुने देखिन्छ ।
ग) उच्च कारोबार रकमः
नेप्सेमा दिगो वृद्धि आउनसक्ने संकेत गर्ने अर्को तथ्य चाँही उच्च कारोबार रकम पनि हो । बजारमा करेक्सन आउँदा पनि बजारमा कारोबार उच्च रहनुले लगानीकर्ताको उच्च मनोबल कायम रहेको संकेत गर्छ जसले बजार अझ माथी जान सक्ने संभावना रहेको जनाउँछ ।
घ) स्थिर व्याजदर र तरलता
अर्थतन्त्र देखिएको आशावादीता र बैंक तथा वित्तिय क्षेत्रमा रहेको प्रशस्त तरलताको कारण व्याजदरमा तत्कालै कमि आउने संभावना देखिदैन् । यस परिप्रेक्ष्यमा नेप्सेमा थप वृद्धि हुने संभावना रहन्छ ।
के नेप्सेमा तक्कालै पहिरो जान सक्छ ?
वर्तमानमा देखिएका तथ्यले नेप्सेमा तत्कालै ठूलो गिरावट आउने संभावना देखिँदैन तर अचानक ब्याजदर वृद्धि भएमा, संबन्धित निकायबाट नीतिगत कडाइ भएमा वा अत्यधिक स्पेकुलेटिभ कारोबार भएको खण्डमा भने बजारमा ठूलै करेक्सन आउन सक्छ ।
Discussion about this post